Hướng dẫn từng bước qua video đặt nội khí quản lâm sàng

Trong môi trường lâm sàng, đặc biệt là cấp cứu và hồi sức, kỹ thuật đặt nội khí quản đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm đường thở và cứu sống bệnh nhân, đồng thời giúp hạn chế các biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp, tổn thương thanh quản hay hít sặc. Trước đây, việc học kỹ năng này chủ yếu dựa vào sách vở và mô hình giả định, nhưng ngày nay, với sự phát triển của công nghệ giáo dục, người học có thể tiếp cận hiệu quả hơn thông qua các video đặt nội khí quản. Hình thức học trực quan này giúp mô phỏng sinh động toàn bộ quy trình thao tác, từ khâu chuẩn bị đến thực hiện, qua đó tăng cường khả năng tiếp thu và nâng cao kỹ năng thực hành lâm sàng một cách rõ rệt.

Đặt nội khí quản là kỹ thuật đưa ống nội khí quản qua miệng hoặc mũi vào khí quản nhằm đảm bảo thông khí và ngăn ngừa hít sặc

Tổng quan về kỹ thuật đặt nội khí quản

Đặt nội khí quản là thủ thuật đưa một ống nội khí quản (Endotracheal Tube – ETT) qua miệng hoặc mũi vào khí quản để duy trì đường thở, giúp thông khí hiệu quả và bảo vệ đường hô hấp khỏi nguy cơ hít phải dịch dạ dày.

Chỉ định

• Bệnh nhân ngưng tim, ngưng thở
• Bệnh nhân suy hô hấp nặng
• Chuẩn bị cho gây mê trong phẫu thuật
• Bệnh nhân mất ý thức, không thể tự bảo vệ đường thở
• Cần kiểm soát hô hấp cơ học trong hồi sức

Chống chỉ định (tương đối)

• Dị dạng vùng mặt, cổ hoặc hàm làm khó tiếp cận
• Tổn thương đường hô hấp trên
• Tình trạng chấn thương cột sống cổ (cần thao tác đặc biệt)

Các bước chuẩn bị và thực hiện kỹ thuật đặt nội khí quản

Dưới đây là các bước chuẩn bị và thực hiện kỹ thuật đặt nội khí quản theo hướng dẫn y khoa tiêu chuẩn, thường được áp dụng trong cấp cứu, hồi sức hoặc gây mê:

Chuẩn bị trước thủ thuật

Trước khi tiến hành, cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ, nhân lực và môi trường đảm bảo an toàn:

Dụng cụ cần thiết:

• Ống nội khí quản: Chọn kích thước phù hợp (Thường nam: 8.0 – 8.5mm, nữ: 7.5 – 8.0mm).
• Laryngoscope (đèn soi thanh quản).
• Bóng ambu có kết nối oxy.
• Ống hút đàm.
• Găng tay vô khuẩn, thuốc gây mê hoặc giãn cơ (nếu có chỉ định).
• Máy monitor theo dõi sinh hiệu.

Nhân lực:

• 01 người thực hiện chính.
• 01 người hỗ trợ hút đàm và chuẩn bị thuốc/dụng cụ.
• 01 người theo dõi chỉ số sinh tồn, hỗ trợ khi cần thiết.

Đánh giá bệnh nhân trước thủ thuật:

• Khả năng há miệng, trục đường thở.
• Nguy cơ đặt nội khí quản khó (Mallampati, LEMON…).

Các bước thực hiện kỹ thuật đặt nội khí quản

Bước 1: Đặt bệnh nhân vào tư thế phù hợp

• Cho bệnh nhân nằm ngửa, cổ hơi ngửa ra sau để tạo tư thế “sniffing position” (giống như đang ngửi).
• Có thể dùng gối thấp (khoảng 6–8 cm) kê dưới đầu để làm thẳng 3 trục: Miệng – hầu – khí quản, giúp dễ quan sát thanh môn.

Tiền mê và giãn cơ (nếu có chỉ định)

• Tiền mê thường dùng: Midazolam, propofol hoặc ketamin, tùy theo tình trạng bệnh nhân.
• Thuốc giãn cơ: Rocuronium hoặc succinylcholine, đặc biệt cần thiết khi thực hiện kỹ thuật đặt nội khí quản nhanh (Rapid Sequence Intubation – RSI).
• Luôn chuẩn bị sẵn dụng cụ hỗ trợ hô hấp và hồi sức trước khi tiền mê.

Bước 3: Đưa đèn soi thanh quản vào miệng

• Tay trái cầm đèn soi thanh quản, dùng tay phải mở miệng bệnh nhân.
• Đưa lưỡi đèn vào từ bên phải miệng, đồng thời đẩy lưỡi sang trái để lộ vùng hầu họng.
• Đưa đèn dọc theo mặt trong miệng, nhẹ nhàng nâng nắp thanh môn để quan sát thanh môn (glottis).

Bước 4: Đặt ống nội khí quản

• Khi thấy rõ dây thanh âm, nhẹ nhàng đưa ống nội khí quản (ETT) qua khe thanh môn.
• Tiến ống đến khi vòng đánh dấu (marking ring) nằm ngang mức răng cửa (thường khoảng 21–23cm tùy giới tính).
• Không đẩy ống quá sâu để tránh vào phế quản chính phải.
• Sau khi ống đã vào đúng vị trí, rút đèn soi ra.

Bước 5: Bơm cuff và kiểm tra vị trí ống

• Bơm cuff (bóng chèn) với thể tích vừa đủ để tránh rò khí.
• Kết nối ống với bóng ambu có oxy, bóp bóng và nghe âm phổi hai bên cùng vùng thượng vị: Âm phổi hai bên rõ, không có khí ở vùng dạ dày → đặt đúng khí quản.
• Kiểm tra thêm bằng capnography hoặc detector CO₂ màu nếu có để xác nhận vị trí.
• Gắn monitor theo dõi SpO₂ (độ bão hòa oxy trong máu), nhịp thở và nhịp tim.

Bước 6: Cố định ống nội khí quản

• Dùng băng dính y tế hoặc dây chuyên dụng để cố định ống chắc chắn vào khóe miệng.
• Ghi nhận độ sâu ống tại răng cửa (Ví dụ: “ETT tại răng cửa 22cm”) để tiện theo dõi và điều chỉnh sau này.

Hình ảnh minh họa đặt nội khí quản lâm sàng

Hướng dẫn trực quan qua video đặt nội khí quản lâm sàng

Việc học lý thuyết là nền tảng quan trọng trong đào tạo y khoa, tuy nhiên hiệu quả học tập sẽ được nâng cao đáng kể khi người học được quan sát trực tiếp các thủ thuật qua video thực tế. Trong đó, video đặt nội khí quản đóng vai trò đặc biệt quan trọng, giúp người học hình dung rõ ràng từng bước thao tác và xử lý tình huống trên lâm sàng. Một video hướng dẫn đặt nội khí quản hiệu quả thường bao gồm ba phần chính như sau:

Phần mở đầu – Giới thiệu ca bệnh

Phần này cung cấp bối cảnh lâm sàng ban đầu để người xem hiểu rõ tình huống đặt nội khí quản. Nội dung thường bao gồm:

• Thông tin bệnh nhân: tuổi, giới tính, tình trạng ý thức hiện tại, lý do cần đặt nội khí quản (suy hô hấp, ngưng tim, giảm tri giác,…).
• Các chỉ số sinh tồn ban đầu: Mạch, huyết áp, nhịp thở, SpO₂,…
• Chuẩn bị trước thủ thuật: Liệt kê ngắn gọn các dụng cụ cần thiết (ống nội khí quản, đèn soi thanh quản, thuốc tiền mê,…) và phân công nhân lực thực hiện.

Phần thao tác chính – Thực hiện đặt nội khí quản

Đây là phần trọng tâm của video, trong đó các thao tác được quay cận cảnh, rõ nét để người xem dễ quan sát và học tập. Nội dung nên bao gồm:

• Hình ảnh trực tiếp quá trình đặt nội khí quản: Từ lúc mở miệng bệnh nhân đến khi ống được đưa vào đúng vị trí.
• Kỹ thuật thao tác tay của người thực hiện: Cách cầm và sử dụng đèn soi thanh quản, cách đưa ống nội khí quản vào, xác nhận vị trí chính xác bằng quan sát và các biện pháp hỗ trợ (nghe phổi, đo SpO₂, CO₂ cuối thì thở ra…).
• Nhận diện các lỗi thường gặp: Ví dụ đặt nhầm vào thực quản, không nhìn thấy dây thanh, và hướng dẫn cách khắc phục.
• Hỗ trợ hình ảnh bằng mô hình 3D hoặc minh hoạ đồ họa: Giúp người học hình dung cấu trúc giải phẫu rõ ràng hơn.

Phần phân tích sau thủ thuật

Sau khi đặt ống thành công, video nên trình bày phần đánh giá và xử lý hậu thủ thuật, gồm:

• Đánh giá hiệu quả can thiệp: SpO₂ cải thiện, âm phổi hai bên rõ, không nghe tiếng khí rít ở dạ dày.
• Tình huống dự phòng: Nếu gặp khó khăn khi đặt, nên chuẩn bị sẵn các phương án thay thế như sử dụng mặt nạ thanh quản (Laryngeal Mask Airway – LMA), kỹ thuật mở màng nhẫn giáp (cricothyrotomy), hoặc gọi hỗ trợ từ nhóm đặt nội khí quản nâng cao.
• Chăm sóc sau thủ thuật: hút đàm nhớt, cố định ống nội khí quản chắc chắn, theo dõi vị trí ống bằng phim X-quang ngực.

Lưu ý khi chọn video học tập

Những video hướng dẫn chất lượng thường có:

• Thuyết minh rõ ràng, bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh chuyên ngành.
• Hình ảnh sắc nét, quay cận cảnh thao tác, ánh sáng đầy đủ.
• Bố cục hợp lý (logic), dễ theo dõi và phù hợp với trình tự lâm sàng thực tế.

Việc kết hợp giữa học lý thuyết và quan sát thao tác thực tế qua video giúp sinh viên y khoa, điều dưỡng và nhân viên y tế nhanh chóng hình thành kỹ năng thực hành, tăng độ tự tin và an toàn khi thực hiện thủ thuật trên lâm sàng.

Video đặt nội khí quản rất quan trọng, giúp người học dễ hình dung các bước thực hiện và xử trí trên lâm sàng

Lời khuyên khi học qua video đặt nội khí quản

Dưới đây là một số lời khuyên thiết thực khi học kỹ năng đặt nội khí quản thông qua video, giúp tối ưu hóa hiệu quả học tập và chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng thực hành:

• Xem đi xem lại: Đừng chỉ xem 1 lần, hãy tua lại, ghi chú từng bước cụ thể.
• Đặt câu hỏi khi xem: Vì sao thao tác này làm như vậy? Có lựa chọn thay thế không?
• Tự mô phỏng lại: Nếu có mô hình, hãy thử mô phỏng theo thao tác trong video.
• Thảo luận nhóm: Xem video chung với bạn cùng học để cùng phân tích.

Việc học kỹ thuật lâm sàng luôn cần sự rèn luyện thực tế, nhưng video hướng dẫn chất lượng là công cụ hỗ trợ cực kỳ hiệu quả cho giai đoạn đầu hoặc khi ôn lại kỹ năng.

Có nên theo học chương trình Bác sĩ Y khoa – Điều dưỡng của VinUni?

Kỹ thuật đặt nội khí quản là một kỹ năng quan trọng, đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức lý thuyết, thực hành lâm sàng và sự thấu hiểu sâu sắc về cơ thể con người. Việc học thông qua video đặt nội khí quản không chỉ giúp người học hình dung cụ thể từng bước thao tác mà còn tạo nền tảng vững chắc để tiếp cận môi trường lâm sàng thực tế. Khi được hướng dẫn bài bản từ những video trực quan và kết hợp với thực hành có giám sát, sinh viên ngành Y có thể phát triển thành những chuyên gia y tế có tay nghề cao, tư duy phản biện tốt và khả năng xử lý tình huống linh hoạt trong mọi hoàn cảnh.

Tại Viện Khoa học Sức khỏe của Trường Đại học VinUni, những kỹ năng như vậy không chỉ được giảng dạy mà còn được rèn luyện trong một hệ thống đào tạo toàn diện, tiên tiến và quốc tế hóa. Chương trình Bác sĩ Y khoa tại VinUni được xây dựng trên ba trụ cột vững chắc: Lâm sàng – Tính chuyên nghiệp – Nghiên cứu, mang đến cho sinh viên một hành trình học tập toàn diện từ nền tảng kiến thức đến thực hành lâm sàng và tư duy khoa học. Sinh viên có cơ hội tiếp cận công nghệ giáo dục hiện đại, tham gia vào các dự án nghiên cứu cùng các chuyên gia và phát triển những phẩm chất đạo đức cốt lõi để trở thành những bác sĩ nhân văn, chuyên nghiệp và có năng lực hội nhập toàn cầu.

Tại Viện Khoa học Sức khỏe VinUni, bác sĩ và điều dưỡng được đào tạo trong môi trường hiện đại, toàn diện và chuẩn quốc tế

Bên cạnh ngành Y khoa, chương trình Cử nhân Điều dưỡng tại VinUni cũng được thiết kế theo chuẩn quốc tế, hợp tác chiến lược cùng Đại học Pennsylvania. Sinh viên ngành Điều dưỡng sẽ được học tập trong môi trường giàu tính thực tiễn, nơi mà các kỹ năng chăm sóc người bệnh, từ điều trị tại giường bệnh cho đến quản lý sức khỏe cộng đồng, đều được chú trọng. Với phương pháp giảng dạy tích hợp lý thuyết và thực hành, cùng cơ hội phát triển nghề nghiệp bền vững, sinh viên Điều dưỡng VinUni sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong hệ thống y tế hiện đại, đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam và trên thế giới. 

VinUni không chỉ đào tạo nhân lực, mà còn nuôi dưỡng sứ mệnh và tầm nhìn cho những thế hệ bác sĩ và điều dưỡng tương lai biết thấu cảm, dẫn dắt và tạo ra sự thay đổi bền vững trong cộng đồng.

Xem thêm bài viết: Vai trò của hô hấp và các bệnh hô hấp thường gặp