Hướng dẫn lấy mẫu phân đúng cách chuẩn Y khoa

Lấy mẫu phân là một trong những phương pháp để bác sĩ chẩn đoán bệnh lý về đường tiêu hóa, nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng. Quy trình lấy mẫu phân không khó những vẫn có một số người bệnh chưa biết cách thực hiện dẫn đến mẫu không đạt chuẩn và phải lấy lại. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn nắm rõ quy trình lấy mẫu phân đúng cách.

Lấy mẫu phân đúng cách là như thế nào?

Lấy mẫu phân đúng cách là gì?

Lấy mẫu phân đúng cách là quá trình thu thập một lượng phân nhỏ, đảm bảo mẫu không bị nhiễm tạp chất như nước tiểu, nước, hoặc hóa chất và được bảo quản đúng cách trước khi gửi đến phòng xét nghiệm. Mẫu phân thường được sử dụng để xét nghiệm các tình trạng như nhiễm khuẩn, ký sinh trùng, trong phân có máu hoặc rối loạn tiêu hóa.

Mục đích của lấy mẫu phân 

Các bác sĩ sẽ lấy mẫu sau đó phân tích trong phòng xét nghiệm, kiểm tra các thành phần vật lý, hóa học và vi sinh trong đó. Xét nghiệm phân được thực hiện với nhiều mục đích khác nhau, điển hình như:

• Phát hiện nhiễm trùng đường tiêu hóa
• Tầm soát và chẩn đoán các bệnh lý tiêu hóa
• Đánh giá khả năng tiêu hóa và hấp thu
• Theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị

Một số lưu ý đặc biệt

Người bệnh cần lưu ý một số điều sau để giúp quá trình lấy mẫu phân đúng cách:

• Tùy thuộc vào loại xét nghiệm mà bác sĩ có thể yêu cầu lấy mẫu phân tươi, gửi ngay trong vòng 30 phút hoặc mẫu phân trong một khoảng thời gian nhất định, như xét nghiệm máu ẩn trong phân.
• Không lấy mẫu phân khi vừa sử dụng thuốc nhuận tràng, thuốc cản quang (loại dùng trong chụp X-quang) hoặc một số loại thuốc có thể làm thay đổi thành phần phân, trừ khi bác sĩ cho phép.
• Một số xét nghiệm như xét nghiệm máu ẩn, có thể yêu cầu lấy mẫu từ 2 – 3 lần để tăng độ chính xác.

Một số điều cần tránh để lấy mẫu phân đúng cách

Các bước lấy mẫu phân đúng cách

Chuẩn bị dụng cụ:

• Sử dụng lọ đựng mẫu phân vô trùng do cơ sở y tế cung cấp. Lọ phải sạch, khô, có nắp đậy kín và thường đi kèm với thìa hoặc que lấy mẫu gắn trong nắp.
• Chuẩn bị găng tay y tế, khăn giấy sạch và một vật dụng hỗ trợ như giấy lót hoặc khay sạch để thu thập phân.
• Đảm bảo bồn cầu sạch sẽ, sử dụng vật dụng hỗ trợ để tránh phân tiếp xúc với nước trong bồn cầu.

Vệ sinh cá nhân:

• Rửa tay sạch bằng xà phòng và nước ấm, lau khô bằng khăn sạch để tránh vi khuẩn từ tay làm nhiễm bẩn mẫu.
• Nếu sử dụng găng tay y tế, đeo găng trước khi lấy mẫu để đảm bảo vệ sinh.

Thu thập mẫu phân:

• Tránh nhiễm tạp chất: Không để phân lẫn nước tiểu, nước bồn cầu hoặc các chất tẩy rửa. Bạn có thể đặt một tờ giấy lót sạch, túi nhựa hoặc khay thu thập lên bồn cầu để hứng phân.
• Lấy lượng phân phù hợp: Sử dụng thìa hoặc que lấy mẫu đi kèm lọ để lấy một lượng nhỏ phân (khoảng 1-2 thìa cà phê, tương đương 2-5 gram, tùy theo yêu cầu xét nghiệm). Nếu có máu, chất nhầy hoặc phần bất thường trong phân, hãy ưu tiên lấy phần đó vì chúng có thể cung cấp thông tin quan trọng.
• Chọn vị trí lấy mẫu: Nếu phân có nhiều phần khác nhau như rắn, lỏng, hoặc có máu, hãy lấy mỗi mẫu từ các khu vực khác nhau.

Đóng nắp và bảo quản:

• Cho mẫu phân vào lọ, đậy kín nắp, tránh chạm tay vào bên trong lọ hoặc thìa lấy mẫu.
• Nếu không gửi mẫu ngay, bảo quản lọ trong tủ lạnh (4°C) và chuyển đến phòng xét nghiệm trong vòng 1-2 giờ (hoặc theo thời gian quy định của cơ sở y tế). Một số xét nghiệm (như tìm ký sinh trùng) có thể yêu cầu mẫu tươi, vì vậy hãy hỏi rõ bác sĩ.
• Ghi rõ họ tên, ngày giờ lấy mẫu và các thông tin khác (nếu được yêu cầu) lên nhãn lọ để tránh nhầm lẫn.

Lấy mẫu phân đúng cách là một bước quan trọng để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác, hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán các vấn đề sức khỏe. Bạn có thể tránh các sai sót khiến mẫu nhiễm bẩn hoặc kết quả không chính xác bằng cách sử dụng lọ vô trùng, vệ sinh cẩn thận, tránh tạp chất và bảo quản mẫu đúng cách.

Chuyên ngành Điều dưỡng tại VinUni

Hiện nay, ngành điều dưỡng không chỉ gói gọn ở công việc chăm sóc sức khỏe mà đã trở thành một ngành nghề chuyên sâu, giữ vai trò thiết yếu trong vận hành hệ thống y tế. Tại Trường Đại học VinUni, chương trình Cử nhân Điều dưỡng được xây dựng theo chuẩn năng lực của những quốc gia có nền y học tiên tiến, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết và trải nghiệm thực tế. Ngay từ những học kỳ đầu, sinh viên đã được tiếp cận môi trường bệnh viện, thực hành các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản, rèn luyện kỹ năng giao tiếp với bệnh nhân và quan sát trực tiếp cách một cơ sở y tế hiện đại vận hành.

Điểm nổi bật của chương trình không chỉ dừng ở đào tạo kỹ năng chăm sóc, mà còn mở rộng sang phát triển năng lực nghiên cứu, khả năng lãnh đạo và tư duy hội nhập quốc tế. Sinh viên có cơ hội tham gia dự án sức khỏe cộng đồng, chương trình trao đổi học thuật với các trường đối tác toàn cầu và đặc biệt là được định hướng lộ trình lấy chứng chỉ NCLEX – tấm vé quan trọng để hành nghề điều dưỡng tại nhiều nước phát triển.

Chương trình giảng dạy chuẩn quốc tế được đồng thiết kế bởi Trường Điều dưỡng số 1 thế giới- Đại học Pennsylvania

Với định hướng đào tạo điều dưỡng viên giỏi chuyên môn, sẵn sàng tạo tác động tích cực cho xã hội, VinUni không chỉ trang bị cho bạn nghề nghiệp mà còn trao cho bạn cơ hội trở thành người kiến tạo sự thay đổi trong tương lai ngành y tế.