Tọa đàm “Trí tuệ Nhân tạo (AI) đang tái định hình nhân lực và giáo dục như thế nào?” – Khi câu hỏi không còn là AI làm được gì, mà là con người cần học như thế nào để đi cùng AI

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang kéo giãn mọi giới hạn quen thuộc – từ cách học, cách làm việc đến cách đánh giá năng lực con người. Tiếp nối những thông điệp đã được nhấn mạnh tại Diễn đàn Chủ tịch Đại học về Đổi mới Sáng tạo tại VinFuture 2025 và trong khuôn khổ kỷ niệm 6 năm thành lập VinUni, câu hỏi không còn là AI có thể làm được gì, mà là giáo dục cần thay đổi ra sao để giúp người học trở nên vững vàng, có trách nhiệm và tạo ra giá trị bền vững trong kỷ nguyên AI.

Từ trăn trở ấy, sáng ngày 22/01/2026, VinUni đã tổ chức thành công buổi tọa đàm “AI đang tái định hình nhân lực và giáo dục như thế nào?”, thu hút gần 100 giảng viên, sinh viên, học viên sau đại học, nhà nghiên cứu và chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ, giáo dục và đổi mới sáng tạo.

Tọa đàm trực tuyến “Cách AI đang tái định hình nhân lực và giáo dục” diễn ra ngày 22/1 tại VinUni

Mở đầu chương trình, TS. Phùng Thị Việt Bắc đã gửi lời chào mừng các vị khách quý đến với VinUni, đồng thời khẳng định mạnh mẽ cam kết của Nhà trường trong sứ mệnh giáo dục và bồi dưỡng đội ngũ lãnh đạo tương lai trước những chuyển dịch sâu sắc của kỷ nguyên AI.

TS. Phùng Thị Việt Bắc đã gửi lời chào mừng các vị khách quý đến với VinUni

Trong bài diễn thuyết chính, TS. Lương Minh Thắng – Nhà khoa học cấp cao và Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind chia sẻ câu chuyện “báo động đỏ” tại Google khi ChatGPT xuất hiện, cùng giai đoạn 100 ngày triển khai Bard với tốc độ hiếm thấy trong một tập đoàn công nghệ lớn. Qua đó, TS. cho thấy AI không chỉ thay đổi sản phẩm, mà đang tái định hình cách tổ chức vận hành và tiêu chuẩn năng lực của nguồn nhân lực toàn cầu.

TS. Lương Minh Thắng – Nhà khoa học cấp cao và Giám đốc Nghiên cứu tại Google DeepMind

Từ câu chuyện công nghiệp, phần chia sẻ chuyển sang câu hỏi cốt lõi của thế hệ AI tiếp theo: làm sao để máy móc thực sự biết suy luận, chứ không chỉ trả lời nhanh. TS. Thắng cho biết các hệ thống như AlphaGeometry và AlphaProof được xây dựng bằng cách kết hợp hai thế mạnh: một bên là mô hình AI có khả năng gợi ý ý tưởng mới, một bên là hệ thống quy tắc chặt chẽ để kiểm tra đúng – sai. Nhờ đó, AI không chỉ “đoán câu trả lời”, mà còn biết tự kiểm chứng lập luận của mình, giảm sai sót và tiến gần hơn tới cách con người suy nghĩ trong Toán học.

Phiên thảo luận tiếp theo tập trung vào tác động của AI đối với giáo dục, phát triển nhân lực và trách nhiệm xã hội với sự dẫn dắt của TS. Phùng Thị Việt Bắc và TS. Phạm Huy Hiệu điều phối.Trong phần trao đổi, TS. Jean DeSombre – Nhà sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Paragon Global Ventures chỉ ra một nghịch lý trong giáo dục hiện nay: nhà trường thường thưởng cho việc “làm đúng quy trình”, trong khi đời sống và thị trường lại buộc con người phải ra quyết định trong điều kiện thiếu thông tin và nhiều bất định. Khi AI ngày càng giỏi tạo ra những câu trả lời “chuẩn chỉnh”, giáo dục càng cần chuyển trọng tâm sang rèn bản lĩnh, khả năng học từ thất bại và năng lực thích nghi, những phẩm chất mang tính con người mà máy móc không thể thay thế.

Ở góc nhìn giáo dục và quản trị, GS. TS. Bùi Thị Minh Hồng – Giám đốc Quản lý Giáo dục, Giáo sư Quản trị Kinh doanh tại VinUni nhấn mạnh trách nhiệm cốt lõi của giáo dục trong việc hình thành những thế hệ lãnh đạo có tư duy hệ thống, biết làm việc cùng nhau và có ý thức với cộng đồng. Theo bà, trong kỷ nguyên AI, nền tảng giá trị và tinh thần hợp tác càng trở nên quan trọng khi công nghệ phát triển nhanh hơn khả năng thích ứng của con người.

Lắng nghe chia sẻ từ T.S Bùi Minh Hồng – Giám đốc Quản lý Giáo dục, Giáo sư Quản trị Kinh doanh tại VinUni

Từ trải nghiệm làm việc trong các hệ thống phức hợp, ThS. Wendy Uyên Nguyễn cho rằng điều giúp con người không bị cuốn vào “thiên kiến tự động hoá” chính là trực giác và trải nghiệm thực tế. Trong khi AI học từ dữ liệu quá khứ, con người có khả năng “đọc căn phòng”, hiểu bối cảnh xã hội và đưa ra lựa chọn mang tính nhân văn. Đây cũng là lý do những hình thức học qua dự án, thực tập và trải nghiệm cộng đồng – nơi người học phải đối diện với vấn đề thật – ngày càng trở nên quan trọng.

Một nội dung được nhiều người quan tâm là đánh giá năng lực trong thời đại AI. Khi bài luận và bài tập viết có thể bị tự động hoá, các diễn giả nhấn mạnh xu hướng quay lại đánh giá vấn đáp và các hình thức sáng tạo hơn như hackathon, làm sản phẩm, thuyết trình và phản biện, nơi người học phải thể hiện tư duy và năng lực hợp tác thực sự.

Lắng nghe chia sẻ từ các diễn giả uy tín trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Khép lại chương trình, các diễn giả cùng thống nhất rằng khi AI ngày càng mạnh mẽ, giáo dục càng cần trở về với việc bồi đắp những năng lực mang bản chất con người – từ tư duy phản biện, đọc sâu, viết có chuẩn mực và sáng tạo, đến giao tiếp thuyết phục, lắng nghe thấu cảm, hợp tác và trách nhiệm xã hội – để con người không chỉ thích nghi với AI mà còn chủ động dẫn dắt tương lai cùng công nghệ.