Humans of VinUni | Giáo sư Thomas Parsons: Khi DNA kể câu chuyện về sự sống, công lý và hy vọng
06/01/2026
Được dẫn dắt bởi niềm tôn kính sâu sắc dành cho sự sống trên Trái đất, Giáo sư Thomas Parsons đã dành nhiều thập kỷ lắng nghe những câu chuyện được viết nên trong DNA – từ tiến hóa của các loài, danh tính của những con người đã mất dấu trong lịch sử, cho đến nỗ lực gìn giữ di sản thiên nhiên của Việt Nam. Mới đây, ông gia nhập VinUni với vai trò Giáo sư tại Viện Khoa học Sức khỏe, mang theo một hành trình nơi khoa học luôn được hướng tới việc phục vụ nhân loại.
Sự nghiệp trải dài từ khám phá khoa học đến công lý và tác động toàn cầu
Giáo sư Parsons bắt đầu con đường học thuật tại Đại học Chicago, trước khi nhận bằng Tiến sĩ Hóa sinh tại Đại học Washington. Ngay từ những năm đầu sự nghiệp, ông đã có những đóng góp tiên phong trong lĩnh vực di truyền học, trong đó có thành công đầu tiên trong việc biến đổi gen một loài cây gỗ cứng. Đam mê khoa học sau đó đã đưa ông rời khỏi phòng thí nghiệm để bước ra ngoài thiên nhiên, với vai trò Nghiên cứu viên liên kết lâu năm tại Viện Smithsonian, nơi các nghiên cứu của ông về sinh học tiến hóa, di truyền quần thể và DNA cổ đại đã góp phần định hình hiểu biết toàn cầu về đa dạng sinh học và tiến hóa.
Khảo sát các loài chim trong rừng mưa nhiệt đới ở Panama với vai trò Cộng tác viên Nghiên cứu của Viện Smithsonian.
Không chỉ dừng lại ở nghiên cứu, công trình của Giáo sư Parsons còn mang lại tác động nhân văn sâu sắc. Với vai trò nhà khoa học chủ chốt tại Phòng thí nghiệm Nhận dạng DNA của Lực lượng Vũ trang Hoa Kỳ và sau này là Giám đốc Khoa học & Công nghệ tại Ủy ban Quốc tế về Người Mất tích, ông đã góp phần phát triển các công nghệ DNA giúp xác định danh tính cho hơn 20.000 người mất tích trên toàn thế giới, bao gồm nạn nhân của chiến tranh và các thảm họa lớn. Những đóng góp ấy đã hỗ trợ các gia đình và trực tiếp thúc đẩy công lý quốc tế – một di sản được ghi nhận bằng Giải thưởng Khoa học của Hiệp hội Di truyền Pháp y Quốc tế.
Mối gắn kết ngày càng sâu sắc với Việt Nam
Trong hai năm qua, Việt Nam đã trở thành một địa điểm đặc biệt trong hành trình của Giáo sư Parsons. Ông tích cực tham gia các dự án nhằm xác định danh tính các liệt sĩ Việt Nam trong chiến tranh, giải quyết những trường hợp đặc biệt khó do DNA bị phân hủy nghiêm trọng. Thông qua hợp tác với các cơ sở khoa học trong nước, ông cũng trực tiếp chứng kiến sự đa dạng sinh học phong phú nhưng còn ít được nghiên cứu của Việt Nam, cùng với những mối đe dọa cấp bách mà các hệ sinh thái đang phải đối mặt.
Lập danh mục đa dạng sinh học tại phòng thí nghiệm DNA ngoài lưới điện ở rừng Amazon thuộc Peru (Trạm Sinh học Los Amigos, Field Projects International).
“Nhiều loài và sinh cảnh đang đứng trước nguy cơ truyệt chủng do sự khai thác và biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn sở hữu những vùng hoang dã quý giá cuối cùng của Đông Nam Á và là nơi trú ẩn sau cùng của nhiều loài biểu tượng đang bị đe dọa nghiêm trọng,” Giáo sư Parsons chia sẻ.
Lý do lựa chọn VinUni – và những điều ông mong muốn xây dựng
Chính sự giao thoa giữa khoa học, tính nhân văn và phát triển bền vững đã đưa Giáo sư Parsons đến với VinUni:
“Tôi đặc biệt bị thu hút bởi tầm nhìn của VinUni về đổi mới khoa học và số hóa nhằm giải quyết những vấn đề then chốt của xã hội, hướng tới một tương lai khỏe mạnh, bền vững và thịnh vượng.”
Tại VinUni, ông đặt mục tiêu ứng dụng Hệ gen học và tin sinh học để:
- Nghiên cứu và xây dựng cơ sở dữ liệu về đa dạng sinh học Việt Nam còn chưa được đại diện đầy đủ
- Hỗ trợ các dự án bảo tồn và pháp y động vật hoang dã
- Thúc đẩy giám sát môi trường thông qua DNA môi trường (eDNA)
Trạm thu thập mẫu máu chim tại hiện trường, Bocas del Toro, Panama.
“Tôi đặc biệt ấn tượng với tư duy mà tôi cảm nhận được tại Việt Nam, và nhất là tại VinUni – nơi các mục tiêu lớn được theo đuổi với sự nghiêm túc, nhiệt huyết và quyết tâm mạnh mẽ,” Giáo sư Parsons chia sẻ về quyết định gia nhập VinUni.
Một nhà khoa học giải mã sự sống ở cấp độ nền tảng nhất, một người theo đuổi công lý vì con người, và một học giả gắn bó sâu sắc với tương lai của Việt Nam – chào mừng Giáo sư Thomas Parsons đến với VinUni. Cùng nhau, chúng ta tiếp tục xây dựng một tương lai nơi khoa học phụng sự sự sống, xã hội và các thế hệ mai sau.
