Chuyên gia nghiên cứu thị trường là gì ? Công việc cụ thể là gì?

Trong một thế giới vận động không ngừng với hàng tỷ dữ liệu được sinh ra mỗi giây, làm sao để một doanh nghiệp biết được khách hàng thực sự muốn gì? Chuyên gia nghiên cứu thị trường chính là câu trả lời. Họ được ví như những người thăm dò giúp doanh nghiệp tránh khỏi những bước đi sai lầm và tìm thấy insight (sự thấu hiểu người tiêu dùng) giữa đại dương thông tin hỗn loạn. Vậy công việc này cụ thể là gì và tại sao nó lại trở thành tâm điểm của ngành kinh tế hiện đại? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết ngay sau đây cùng VinUni nhé!

1. Chuyên gia nghiên cứu thị trường là ai? 

Hiểu một cách đơn giản nhất, chuyên gia nghiên cứu thị trường là người chịu trách nhiệm thu thập, sàng lọc và chuyển hóa các dữ liệu thô về người tiêu dùng, đối thủ cạnh tranh thành những kiến thức có giá trị để hỗ trợ ra quyết định kinh doanh.

Chuyên gia nghiên cứu thị trường có vai trò gì?

Họ không chỉ là những người làm việc với bảng tính Excel khô khan. Một chuyên gia thực thụ là một người kể chuyện. Họ nhìn vào những con số tăng giảm để đọc ra được nỗi đau của khách hàng, những khao khát chưa được đáp ứng và cả những chuyển dịch ngầm trong tâm lý đám đông.

Nghiên cứu thị trường sẽ giúp trả lời câu hỏi nhu cầu bên trong của khách hàng

Trong khi tiếp thị tập trung vào việc đưa sản phẩm đến tay người dùng, thì chuyên gia nghiên cứu thị trường lại đi trước một bước: hỏi xem người dùng có thực sự cần sản phẩm đó không? Đây là công việc đòi hỏi sự khách quan tuyệt đối, đôi khi phải đưa ra những sự thật nhưng cần thiết để bảo vệ sự phát triển bền vững của tổ chức.

2. Nhiệm vụ chính của chuyên gia nghiên cứu thị trường

Công việc của một chuyên gia nghiên cứu thị trường không bao giờ có sự lặp lại nhàm chán, bởi mỗi dự án là một bài toán mới về tâm lý và kinh tế.

2.1 Thu thập dữ liệu thị trường và khách hàng

Đây là giai đoạn vào vai người quan sát. Chuyên gia nghiên cứu thị trường sử dụng các phương pháp định tính (phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm) và định lượng (khảo sát diện rộng, dữ liệu hành vi trên web) để thu thập thông tin. Mục tiêu là hiểu rõ: Khách hàng là ai? Họ mua hàng ở đâu? Và quan trọng nhất là: Tại sao họ chọn thương hiệu này thay vì thương hiệu kia?

Các chuyên gia nghiên cứu thị trường cần thu thập dữ liệu và thấu hiểu khách hàng

2.2 Phân tích insight và báo cáo chiến lược

Dữ liệu thu về giống như những mảnh ghép rời rạc. Một chuyên gia nghiên cứu thị trường giỏi sẽ kết nối chúng lại để tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh. Từ đó, họ đưa ra những báo cáo chiến lược giúp ban lãnh đạo biết được nên đầu tư vào đâu, cải tiến sản phẩm như thế nào hoặc làm thế nào để định giá hiệu quả nhất.

Xác định insight và thiết lập chiến lược

2.3 Theo dõi hiệu suất kinh doanh

Công việc không kết thúc khi bản báo cáo được gửi đi. Họ cần theo dõi xem các chiến dịch thực hiện dựa trên nghiên cứu có mang lại kết quả như kỳ vọng hay không. Nếu có sai lệch, họ chính là người phân tích nguyên nhân để kịp thời điều chỉnh hướng đi.

Theo dõi sát sao hiệu suất kinh tế thực tế

2.4 Cập nhật xu hướng thị trường mới nhất

Thị trường luôn thay đổi. Hôm nay một sản phẩm có thể là “vua”, nhưng ngày mai có thể bị thay thế. Chuyên gia nghiên cứu thị trường phải luôn trong tâm thế cập nhật những biến động nhỏ nhất từ kinh tế vĩ mô đến các trào lưu trên mạng xã hội để đảm bảo doanh nghiệp luôn đi trước một bước.

Cập nhật các xu hướng thị trường theo từng phút từng giờ

2.5 Nhiệm vụ hỗ trợ khác

Chuyên gia nghiên cứu thị trường là cầu nối giữa bộ phận sản xuất, marketing và kinh doanh. Bằng cách cung cấp bằng chứng thực tế, họ giúp các phòng ban thống nhất quan điểm và cùng hướng về mục tiêu chung là làm hài lòng khách hàng.

Chuyên gia nghiên cứu thị trường cần phải phối hợp với các phòng ban khác

3. Yêu cầu tuyển dụng chuyên gia nghiên cứu thị trường

Để trụ vững trong nghề này ở những năm tiếp theo, các ứng viên cho vị trí chuyên gia nghiên cứu thị trường cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả tư duy lẫn công cụ hỗ trợ.

3.1 Bằng cấp và kinh nghiệm cần thiết 

Tùy vào quy mô và lĩnh vực của doanh nghiệp, yêu cầu có thể khác nhau, nhưng nhìn chung, các đơn vị uy tín thường ưu tiên ứng viên đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

• Nền tảng học thuật vững chắc: Tốt nghiệp Đại học các chuyên ngành về Kinh tế, Quản trị kinh doanh, Marketing, Quan hệ công chúng hoặc Tâm lý học hành vi. Đặc biệt, những ứng viên tốt nghiệp từ các chương trình quốc tế như VinUni thường được đánh giá cao nhờ tư duy toàn cầu và khả năng sử dụng tiếng Anh chuyên môn thành thạo.
• Kiến thức chuyên sâu về dữ liệu: Hiểu rõ các phương pháp thống kê và sử dụng thành thạo các công cụ phân tích dữ liệu. Nhà tuyển dụng luôn ưu tiên những bạn đã hoàn thành các khóa đào tạo chuyên sâu về Big Data (Dữ liệu lớn), Data Analytics (Phân tích dữ liệu) hoặc Machine Learning (Học máy).
• Kinh nghiệm thực chiến: Thông thường, các vị trí nhân viên nghiên cứu thị trường yêu cầu từ 6 tháng đến 1 năm kinh nghiệm ở vị trí tương đương hoặc các kỳ thực tập tại các tập đoàn lớn.
• Kiến thức đa ngành: Hiểu biết về kinh tế, thương mại, tâm lý học và xã hội học là điểm cộng giúp bạn đọc vị được các hành vi tiêu dùng phức tạp.

Yêu cầu bằng cấp và kinh nghiệm đối với vị trí nghiên cứu thị trường

3.2 Kỹ năng cốt lõi bắt buộc

Bên cạnh bằng cấp, “chất” của một chuyên gia nghiên cứu thị trường nằm ở bộ kỹ năng linh hoạt và tinh thần bền bỉ:

• Sự kiên trì và tỉ mỉ: Đối mặt với khối lượng dữ liệu khổng lồ và sự thay đổi liên tục của thị trường, bạn cần sự tập trung cao độ để đảm bảo tính chính xác và không nản lòng trước những thử thách thu thập thông tin khó khăn.
• Tinh thần tự học và thích ứng nhanh: Với sự bùng nổ của AI (trí tuệ nhân tạo), một chuyên gia thực thụ phải liên tục cập nhật công nghệ mới để duy trì sự nhạy bén, giúp đưa ra những phân tích sắc sảo và chiến lược phù hợp với bối cảnh kinh doanh khắc nghiệt.
• Kỹ năng thu thập và xử lý dữ liệu: Thành thạo các phương pháp nghiên cứu từ thiết kế bảng hỏi, phỏng vấn chuyên sâu đến sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp và số liệu thống kê. Khả năng biến những con số vô cảm thành những insight có giá trị là kỹ năng sống còn. 
• Kỹ năng phân tích: Khả năng xử lý các tập dữ liệu lớn bằng phần mềm như SPSS, R hay Python.
• Sự thấu cảm: Để hiểu được lý do sâu xa đằng sau hành vi của khách hàng thông qua những dữ liệu được thu thập thực tế
• Khả năng trình bày và thuyết phục: Bạn không chỉ giữ dữ liệu cho riêng mình. Một chuyên gia nghiên cứu thị trường giỏi phải có khả năng diễn giải báo cáo một cách rõ ràng, giúp ban lãnh đạo dễ dàng nắm bắt vấn đề và đưa ra quyết định đúng đắn.

Kết hợp các kỹ năng mềm khác để thuyết phục các bên liên quan

4. Mức lương chuyên gia nghiên cứu thị trường

Mức lương trong ngành này phản ánh đúng tầm quan trọng của nó đối với sự sống còn của doanh nghiệp. Một chuyên gia mới vào nghề hoặc sinh viên vừa ra trường có thể nhận mức lương trung bình từ 8 – 12 triệu VNĐ/tháng. 

Mức lương hiện tại cho vị trí chuyên gia nghiên cứu thị trường

Đối với những người có khả năng xử lý dữ liệu chuyên sâu, con số này có thể lên tới 12 – 30 triệu VNĐ/tháng hoặc cao hơn tại các tập đoàn đa quốc gia. Đây thực sự là một nghề nghiệp có tỷ suất sinh lời cao cho lộ trình học tập của bạn.

5. Cơ hội việc làm và thăng tiến

5.1 Thị trường tuyển dụng hiện tại

Nhu cầu tuyển dụng chuyên gia nghiên cứu thị trường đang tăng cao khi các doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu chú trọng vào việc cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. Không chỉ trong lĩnh vực bán lẻ (FMCG), mà ngay cả trong công nghệ, tài chính và y tế, vị trí này luôn được săn đón.

Nghiên cứu thị trường là quy trình cần thiết cho tất cả các lĩnh vực kinh doanh

5.2 Lộ trình phát triển sự nghiệp

Lộ trình nghề nghiệp thường bắt đầu từ vị trí Research Assistant (Trợ lý nghiên cứu), sau đó lên Research Executive (Chuyên viên), Manager (Quản lý) và cao nhất là Chief Strategy Officer (Giám đốc Chiến lược). Ở mỗi nấc thang, yêu cầu về tầm nhìn và khả năng đọc vị thị trường sẽ càng được nâng cao.

Lộ trình thăng tiến của chuyên gia nghiên cứu thị trường

6. Câu hỏi phỏng vấn thường gặp

Vượt qua vòng hồ sơ là lúc bạn phải chứng minh bản lĩnh qua các câu hỏi phỏng vấn. Đối với vị trí chuyên gia nghiên cứu thị trường, nhà tuyển dụng không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn soi xét cách bạn suy luận dưới áp lực dữ liệu.

• Kỹ thuật chuyên môn: “Bạn làm thế nào để đảm bảo tính đại diện của mẫu khảo sát?” hay “Bạn xử lý dữ liệu sai lệch như thế nào?”.
• Tư duy chiến lược: “Nếu kết quả nghiên cứu đi ngược lại với niềm tin của ban lãnh đạo, bạn sẽ thuyết phục họ ra sao?”.
• Nhạy bén công nghệ: “Bạn đã ứng dụng AI như thế nào để rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu trong các dự án trước?”.
• Tình huống thực tế: “Hãy kể về một lần bạn tìm thấy một insight thay đổi hoàn toàn cục diện kinh doanh của công ty?”.

Các câu hỏi phỏng vấn bạn có thể gặp phải

7. Cử nhân Kinh tế VinUni kiến tạo kỹ năng nghiên cứu insight 

Để chuẩn bị hành trang trở thành một chuyên gia nghiên cứu thị trường tài năng, môi trường giáo dục đóng vai trò quyết định. Tại Trường Đại học VinUni, chương trình Cử nhân Kinh tế không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà hướng tới việc đào tạo các chuyên gia sẵn sàng tham gia ngay vào các doanh nghiệp và tổ chức.

Với triết lý học tập chủ động, sinh viên VinUni được khuyến khích tham gia tích cực vào việc thiết kế nội dung và giải quyết các bài toán kinh tế thực tế. Chương trình trang bị cho sinh viên nền tảng tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và kỹ năng phân tích chuyên sâu dựa trên các công cụ kinh tế hiện đại. Tốt nghiệp tại VinUni, sinh viên sở hữu các năng lực cốt lõi:

• Năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng: Vận dụng kiến thức toàn diện cùng kỹ năng ra quyết định phân tích để làm việc hiệu quả tại các tập đoàn, viện nghiên cứu hay cơ quan chính phủ.
• Hiểu biết sâu sắc về thị trường: Nắm vững cơ chế vận hành của thị trường và chính sách công để xây dựng các giải pháp dựa trên bằng chứng thực tiễn.
• Khát vọng phát triển học thuật: Sẵn sàng tiếp tục chinh phục các bậc học cao hơn như Thạc sĩ và Tiến sĩ tại các trường đại học danh tiếng thế giới.

Sự kết hợp giữa học thuật khắt khe và tinh thần học tập suốt đời tại VinUni chính là bệ phóng giúp sinh viên dễ dàng thích nghi với bối cảnh kinh tế – xã hội phức tạp, từ đó trở thành những chuyên gia nghiên cứu thị trường có tầm ảnh hưởng lớn.

>>> Tìm hiểu thêm về chương trình Cử nhân Kinh tế VinUni tại đây: https://cas.vinuni.edu.vn/vi/giao-duc-dai-hoc/cu-nhan-kinh-te/ 

VinUni đào tạo chương trình Cử nhân Kinh tế chất lượng

Nghề chuyên gia nghiên cứu thị trường không chỉ dành cho những người thích những con số, mà dành cho những ai khao khát tìm ra sự thật đằng sau những hành vi của con người. Đó là một hành trình đầy thử thách nhưng cũng cực kỳ vinh quang khi những phân tích của bạn có thể cứu vãn một thương hiệu hoặc kiến tạo nên một sản phẩm vĩ đại. Hy vọng với những chia sẻ trên, bạn đã có cái nhìn rõ nét hơn về nghề nghiệp này và bắt đầu lên kế hoạch cho con đường chinh phục tương lai của chính mình.