VinUni ra mắt báo cáo toàn diện đầu tiên về AI tại Việt Nam và lộ trình xây dựng thế hệ chuyên gia làm chủ công nghệ mới
25/04/2026
Quá trình chuyển dịch từ thử nghiệm sang ứng dụng thực tế AI trên quy mô lớn không còn là câu chuyện của tương lai, nó đang diễn ra ngay lúc này.
Viện Kinh doanh Quản trị, Trường Đại học VinUni vừa chính thức công bố báo cáo “Thực trạng AI tại Việt Nam 2025-26”. Với những phân tích từ hơn 100 chuyên gia trong ngành và 10 ví dụ thực tế, với sự giúp sức của Quỹ hỗ trợ nghiên cứu Techcombank, bản báo cáo tiên phong này mang đến cái nhìn thực tiễn về cách các tổ chức tại Việt Nam đang vận hành trong kỷ nguyên AI.
Tại sao chỉ có tầm nhìn chiến lược là chưa đủ để hiện thực hóa AI?
Theo Tiến sĩ Abhishek Nayak, giảng viên tại VinUni và là tác giả của báo cáo, các số liệu đã phản ánh một thực tế: tốc độ thích nghi đang tăng nhanh nhưng vẫn tồn tại những điểm nghẽn lớn:
- 77% doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu ứng dụng AI vào các bộ phận chuyên môn.
- 56% tổ chức có kế hoạch tăng ngân sách đầu tư cho AI trong năm tới.
- 43% lãnh đạo đã trực tiếp thiết lập các ưu tiên và chỉ số đo lường cho AI. Điều này cho thấy AI không còn đơn thuần là một “dự án công nghệ” mà đã trở thành chiến lược kinh doanh cốt lõi.
TS. Abhishek Nayak – Tác giả báo cáo | Trợ lý giáo sư, Viện Kinh doanh Quản trị, Trường Đại học VinUni
Tuy nhiên, bài toán mở rộng quy mô AI đang vấp phải một rào cản lớn: sự thiếu hụt về nhân lực và kỹ năng. Dù mức độ quan tâm đang ở mức cao nhất từ trước đến nay, nhiều tổ chức vẫn thiếu chuyên môn kỹ thuật và kỹ năng thực hành để đưa AI từ các dự án thí điểm nhỏ lẻ vào vận hành thực tế trên toàn hệ thống.
Phía sau công nghệ: Cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm
Sự kiện công bố báo cáo có sự góp mặt của các nhà lãnh đạo và chuyên gia đầu ngành:
- Ông Santhosh Mahendiran – Giám đốc Khối Dữ liệu và Phân tích, Techcombank
- TS. Trần Quang Hưng – Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội
- Ông Ngô Quốc Hưng – CEO, VinRobotics
- Ông Rakesh Dayal – Giám đốc điều hành, Ipsos Việt Nam
- TS. Abhishek Nayak – Tác giả báo cáo | Trợ lý giáo sư, Viện Kinh doanh Quản trị, Trường Đại học VinUni
- GS. Anant Mishra – Giám đốc Nghiên cứu, Viện Kinh doanh Quản trị, Trường Đại học VinUni
Qua sự kiện, có thể nhận định thành công của AI không chỉ nằm ở bản thân công nghệ, mà là ở việc đặt con người làm trọng tâm để đảm bảo mọi sự đổi mới đều dựa trên sự công bằng và tin cậy.
Ông Santhosh Mahendiran, Giám đốc Khối Dữ liệu và Phân tích tại Techcombank, đã đưa ra một lời nhắc quan trọng về tương lai của thị trường lao động:
“Giáo dục cần được tái định nghĩa. Chúng ta phải ưu tiên tư duy phản biện và khả năng phán đoán thay vì việc ghi nhớ thuần túy. Trong kỷ nguyên nhân lực AI, ưu tiên hàng đầu của chúng ta là làm sao để không ai bị bỏ lại phía sau thông qua việc đào tạo và tái đào tạo kỹ năng.”
Ông Santhosh Mahendiran – Giám đốc Khối Dữ liệu và Phân tích, Techcombank
Ông nhấn mạnh rằng để AI phát triển bền vững trong doanh nghiệp, nó phải được xây dựng trên nền tảng của sự công bằng, đạo đức, trách nhiệm giải trình và tính minh bạch.
Định hướng của VinUni: Đào tạo những “Chuyên gia làm chủ AI”
Trường Đại học VinUni đang chủ động điều chỉnh chiến lược để đáp ứng nhu cầu của kỷ nguyên mới. Giáo sư Tan Yap Peng, Hiệu trưởng VinUni, nhận định rằng kỷ nguyên độc quyền về tri thức của các trường đại học đã kết thúc. Trong một thế giới mà những thông tin chuyên sâu có thể truy cập chỉ bằng một cú nhấp chuột, giá trị của một tổ chức giáo dục nằm ở tốc độ học hỏi và thích nghi (learning velocity).
Chủ động ứng phó với những thách thức được chỉ ra từ báo cáo, chiến lược của VinUni tập trung vào ba trụ cột chính:
- Năng lực cốt lõi của con người (Human Frontiers): Ưu tiên khả năng phán đoán, tư duy đạo đức và sự sáng tạo – những kỹ năng mà máy móc không thể thay thế.
- Nghiên cứu xuất sắc (Research Excellence): Chuyển đổi từ mô hình tập trung vào giảng dạy sang mô hình chú trọng nghiên cứu để giải quyết những thách thức thực tế của AI.
- Sự linh hoạt của tổ chức (Institutional Agility): Tích hợp AI vào mọi hoạt động, từ giảng đường đến vận hành, đảm bảo sinh viên và giảng viên trở thành những “chuyên gia làm chủ AI” thay vì chỉ là người dùng công nghệ đơn thuần.
Báo cáo “Thực trạng AI tại Việt Nam” không chỉ là một tập hợp các số liệu; đó là một lộ trình. Để Việt Nam vươn lên dẫn đầu, chúng ta cần hành động nhanh hơn, quyết liệt hơn và quan trọng nhất là đảm bảo con người có đủ năng lực để dẫn dắt, song hành cùng công nghệ.
